و اختلف في دخولها في غير باب « إنّ » على شيئين : همان‌طور كه در قبل گفته شد دربارهء دخول لام ابتداء بر بعضى از الفاظ مثل دخول لام بر مبتدا و بعضى الفاظ ديگر كه در خبر « إنّ » قرار مىگيرد اتفاق است هرچند دربارهء بعضى الفاظ ديگر كه در خبر آن واقع مىشوند اختلاف مىباشد لكن در اصل اينكه لام در خبر « إنّ » على الإجمال مىآيد اختلافى نيست . لكن علما در اصل وقوع لام ابتدائيت در غير باب « إنّ » در مورد دخول آن بر دو لفظ ديگر اختلاف كرده‌اند : أحدهما : دخول لام بر خبر مبتدايى كه مقدم شده باشد ، مثل : « لقائم زيد » با يد دانست كه ظاهر و مقتضاى كلام جماعتى از نحويين جواز آن است و علت اينكه مىگويند در اين مورد بايد خبر مقدم باشد اين است كه خبر وقتى مقدم شد شبيه مبتدا مىشود و به اين جهت لام ابتداء بر آن مىتواند داخل شود لكن ابن حاجب در كتاب « أمالى » گفته است : لام ابتداء واجب است كه با آن مبتدا باشد . يعنى لام ابتدا فقط با مبتدا استعمال مىشود و هرگز بر خبر هرچند مقدم شده باشد قرار نمىگيرد . الثاني : دومين مورد اختلافى در اين مسأله ، دخول لام ابتدا بر فعل مضارع در حالى كه خبر براى « إنّ » نباشد است مثل « ليقوم زيد » . ابن مالك و مالقى و غير از اين دو از نحويين اين دخول را اجازه داده‌اند و علاوه بر اين ، مالقى گفته است كه اين لام مىتواند بر فعل ماضى جامد كه حتى خبر « إنّ » نيز نمىباشد ، داخل شود ، مثل قول خداوند متعال دربارهء اهل كتاب : وَ تَرى كَثِيراً مِنْهُمْ يُسارِعُونَ فِي الْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ وَ أَكْلِهِمُ السُّحْتَ لَبِئْسَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ ( المائدة / 62 ) شاهد : دخول لام ابتدائيت بر فعل جامد « بئس » است كه خبر « إنّ » نمىباشد . و بعضى ديگر از نحويين علاوه بر اين دو ، دخول لام ابتدا بر فعل متصرف مقرون به « قد » درحاليكه خبر « إنّ » نباشد ، جايز دانسته‌اند مانند قول أبي الأسود الدؤلي در سوگ حضرت على عليه السّلام : و من بعد النّبيّ فخير نفس * أبو حسن و خير الصالحينا